Het probleem zit in de gewoonte
Het laden van een scootmobiel of rolstoel is voor veel medewerkers routine. Stekker erin, klaar. Maar juist die vanzelfsprekendheid maakt het risicovol. We zien in de praktijk dat accu's 's nachts onbeheerd worden opgeladen, dat laders op ongeschikte verlengsnoeren worden aangesloten en dat laadplekken vol staan met dozen, linnengoed of ander brandbaar materiaal.
Herkenbaar? Dat is geen verwijt. Ruimtegebrek is nu eenmaal een gegeven in veel zorginstellingen. Maar het maakt de situatie er niet veiliger op. Een accu die oplaadt naast een stapel kartonnen dozen in een slecht geventileerde berging is een risico dat u kunt voorkomen.
Wat kan er misgaan?
De risico's zijn concreet. Een beschadigde accu of een verkeerde lader kan al voldoende zijn om een zogenaamde thermal runaway te veroorzaken: een kettingreactie waarbij de cellen in de accu een voor een oververhitten. Dat proces is nauwelijks te stoppen en verspreidt giftige gassen.
In een verpleeghuis kan zo'n incident snel uit de hand lopen. Bewoners die niet zelfstandig kunnen vluchten, rookverspreiding via gangen en ventilatiesystemen, en een BHV-team dat voor een type brand staat waarvoor standaard blusmiddelen niet altijd afdoende zijn. De gevolgen van brand in een zorginstelling kennen we helaas maar al te goed.
Wat u vandaag al kunt doen
Het goede nieuws: met een aantal praktische maatregelen verkleint u het risico aanzienlijk. Niet met een duur project, maar met heldere afspraken en bewustwording.
Zorg dat accu's alleen worden opgeladen in een goed geventileerde ruimte, op een stabiele ondergrond en vrij van brandbare materialen. Gebruik altijd de door de fabrikant goedgekeurde lader en voorkom overbelasting van stopcontacten. Laad bij voorkeur overdag, niet onbeheerd 's nachts. En dek de lader of accu nooit af tijdens het laden, want dat verhoogt het risico op oververhitting.
Daarnaast helpt het om een eenvoudig logboek bij te houden: wie laadt wanneer, hoe lang en zijn er bijzonderheden? Zo ontstaat inzicht en kunt u afwijkingen vroegtijdig signaleren. Controleer accu's en laders ook regelmatig op beschadigingen, corrosie of slijtage. Een kapotte connector of een gebarsten behuizing is een waarschuwingssignaal dat u serieus moet nemen.
Maak er beleid van
Losse afspraken op de werkvloer zijn een begin, maar nog geen beleid. Leg richtlijnen vast in een protocol dat voor iedereen toegankelijk is. Betrek het facilitair team, de BHV-coördinator en het management. En train medewerkers en begeleiders op juist laadgedrag, net zoals u dat doet met andere veiligheidsonderwerpen.
Sovib heeft een protocol brandveiligheid opladen accu's ontwikkeld dat u hierbij kunt gebruiken. Het biedt een stap-voor-stapbenadering: van controle vooraf, via het laadproces zelf, tot periodiek onderhoud en vervanging. Geen ingewikkelde materie, maar wel een helder kader dat voorkomt dat veiligheid afhankelijk blijft van individuele goede bedoelingen.
Verzekeringstechnisch niet onbelangrijk
Een punt dat we hier niet ongenoemd willen laten: de verzekerbaarheid. Net als bij energieopslagsystemen kijken verzekeraars steeds kritischer naar het brandrisico van lithiumaccu's. Als na een incident blijkt dat er geen laadprotocol was, dat accu's 's nachts onbeheerd werden opgeladen of dat de laadplek niet aan basisveiligheidseisen voldeed, kan dat gevolgen hebben voor de schadeafhandeling.
U hoeft geen technisch specialist te zijn om dit goed te regelen. Maar u moet het wél geregeld hebben.
Liever voorkomen dan blussen
Elektrische rolstoelen en scootmobielen zijn onmisbaar in de zorg en dat zal alleen maar toenemen. Hetzelfde geldt voor e-bikes van medewerkers die steeds vaker op het terrein worden opgeladen. De vraag is niet of u hiermee te maken krijgt, maar of u er klaar voor bent.
Heeft u vragen over brandveiligheid bij het opladen van accu's, of wilt u weten hoe het laadprotocol past binnen uw bestaande risicobeheer? Neem contact op met Sovib of bel 010-4113751. We denken graag met u mee, het liefst voordat het nodig is.