De lente is nauwelijks begonnen of het onkruid schiet alweer tussen de tegels en stoeptegels omhoog. Op veel plekken wordt de onkruidbrander ingezet: snel, effectief en geen gif in de bodem. Begrijpelijk. Maar bij zorginstellingen levert deze methode een risico op dat te vaak wordt onderschat.
Bij twee van onze deelnemers hebben we dit seizoen al brandschade gezien die is ontstaan door het wegbranden van onkruid. In beide gevallen vatte gevelbeplating of het materiaal erachter vlam doordat de brander te dicht bij de gevel werd gebruikt. De gevolgen varieerden van forse materiële schade tot een situatie waarin een deel van de locatie ontruimd moest worden.
Hoe een onkruidbrander voor een gebouwbrand zorgt
Het mechanisme is simpeler dan u denkt. Onkruid groeit bij voorkeur langs gevels, tegen plinten en tussen stoeptegels direct naast het gebouw. Precies daar waar de vlam van de brander in contact kan komen met gevelbeplating, kozijnen of isolatiemateriaal. Kunststof gevelpanelen, houtwerk of bitumineuze dakranden zijn snel aangestoken, zeker bij droog weer.
In een zorginstelling zijn de gevolgen extra ingrijpend. Rookontwikkeling bij een gevelbrand verspreidt zich via ramen, ventilatieroosters en gangen. Bewoners die minder mobiel zijn, kunnen niet zomaar naar buiten. En een ontruiming van zelfs een deel van een verpleeghuis of GGZ-instelling is een ingrijpende operatie die u liever voorkomt.
Het probleem zit niet in de methode, maar in de voorbereiding
Onkruid wegbranden is op zichzelf niet onverantwoord. Het wordt het wél als er vooraf niet wordt stilgestaan bij de risico's. In de praktijk zien we dat een hovenier of onderhoudsdienst begint met branden zonder dat iemand heeft gekeken naar de afstand tot de gevel, het type beplating, de aanwezigheid van brandbare materialen in de omgeving of de beschikbaarheid van blusmiddelen.
Dat is geen onwil, maar een gebrek aan afstemming. De hovenier kent het gebouw niet van binnen. De facilitair medewerker weet niet precies wat de hovenier gaat doen. En de BHV-coördinator hoort er soms pas van als het al misgegaan is.
Een checklist die het verschil maakt
Om dit te voorkomen adviseert Sovib om bij alle brandgevaarlijke werkzaamheden vooraf een checklist in te vullen. Niet als bureaucratisch ritueel, maar als een concreet gesprek tussen opdrachtgever en uitvoerder over de risico's ter plaatse.
De checklist brandgevaarlijke werkzaamheden van Sovib doorloopt de belangrijkste punten: verkenning van de omgeving samen met de uitvoerder, verwijdering van brandbare materialen, beschikbaarheid van blusmiddelen, de juiste afstanden tot brandbare en moeilijk brandbare materialen en afspraken over eind- en nacontrole. Want ook nadat de werkzaamheden zijn afgerond, kan er nog brand ontstaan. De checklist schrijft daarom een nacontrole voor tot zestig minuten na afloop.
Beide partijen ondertekenen de checklist. Zo is voor iedereen helder wat er is afgesproken en wie waarvoor verantwoordelijk is.
Een exemplaar van de checklist brandgevaarlijke werkzaamheden vindt u op onze website.
Verzekeringstechnisch een belangrijk punt
Een detail dat ertoe doet: als na een brand blijkt dat brandgevaarlijke werkzaamheden zijn uitgevoerd zonder adequate voorzorgsmaatregelen, kan dat gevolgen hebben voor de schadeafhandeling. Verzekeraars verwachten dat een organisatie redelijke maatregelen neemt om brandrisico's te beperken. Een ingevulde en ondertekende checklist laat zien dat u dat heeft gedaan.
Het kost tien minuten om de checklist in te vullen. Het bespaart u mogelijk maanden aan schadeafwikkeling, herstelwerkzaamheden en de uitval van zorgcapaciteit die daarbij komt kijken.
Voorkom dat het u overkomt
De eerste warme dagen van het jaar zijn het moment waarop de onkruidbranders tevoorschijn komen. Informeer uw facilitair team, spreek uw hovenier of onderhoudsbedrijf aan op de risico's en maak het gebruik van de checklist verplicht bij alle brandgevaarlijke werkzaamheden op uw terrein.
Heeft u vragen over brandpreventie bij werkzaamheden op uw locatie? Neem contact op met Paul Overes via p.overes@sovib.nl of bel 010-4113751. We denken graag met u mee.